Kapituła Nagrody Literackiej m.st. Warszawy wybrała 15 najlepszych polskich książek wydanych w 2025 roku. Nominacje otrzymali autorzy i autorki prozy, poezji, literatury dziecięcej, książek o tematyce warszawskiej oraz komiksów i powieści graficznych. Warszawa jest organizatorem konkursu i fundatorem nagród finansowych.
Do tegorocznej edycji Nagrody Literackiej m.st. Warszawy zgłoszono 722 książki. Jak co roku najliczniej reprezentowana była proza – ponad 250 tytułów. Tuż za tą kategorią uplasowała się poezja, do której nadesłano 239 pozycji. Kolejne 127 książek walczyło o uznanie jury w kategorii literatura dziecięca, a po 54 tytuły zgłoszono do kategorii książki o tematyce warszawskiej oraz komiks i powieść graficzna.
Nagroda Literacka Warszawy w swojej współczesnej odsłonie ma już 19 lat i pokaźny dorobek – ponad 100 laureatek i laureatów i 70 nagrodzonych książek. Bardzo się cieszę, że samorządowym wsparciem przyczyniamy się do rozwoju i promocji twórczości literackiej. Wiem, że Warszawiacy i Warszawianki kochają czytać, dlatego po raz kolejny dostają od nas sprawdzone rekomendacje – tegoroczne nominacje wybrane spośród setek książek. Oczywiście zapraszam też do miejskich bibliotek – znajdziecie w nich wszystkie nominowane pozycje. Miłego czytania!
– powiedziała Aldona Machnowska-Góra, zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy.
Finał tegorocznego konkursu odbędzie się 13 czerwca, ale jeszcze w maju poznamy warszawskiego twórcę lub warszawską twórczynię. Laureaci w poszczególnych kategoriach otrzymają po 35 tys. zł, zaś pozostałe osoby nominowane po 15 tys. zł. W kategoriach dziecięcej i komiksowej nagrody otrzymują zarówno autorzy tekstu lub scenariusza, jak i ilustracji. Nagroda finansowa dla warszawskiego twórcy lub twórczyni to aż 120 tys. zł.
Publikacja sfinansowana ze środków Urzędu Śródmieście m.st. Warszawy
Wydawca: Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego
Książki nominowane do 19. Nagrody Literackiej Warszawy
Proza
- Weronika Murek, „Urodziny”, Wydawnictwo Czarne;
- Maciej Sieńczyk, „Pijaczek”, Wydawnictwo Biblioteki Śląskiej;
- Szczepan Twardoch, „Null”, Wydawnictwo Marginesy.
Poezja
- Kamila Janiak, „Dziwne dziewczyny”, Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu;
- Justyna Kulikowska, „Wnyki dla światła”, Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu;
- Marcin Mokry, „Solarysze”, Fundacja Na Rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza.
Literatura dziecięca (tekst i ilustracje)
- Adam Robiński (tekst), Bartek Glaza (ilustracje), „Wodyseja”, Wydawnictwo Widnokrąg;
- Katarzyna Wasilkowska (tekst), Ludwika Gnyp (ilustracje), „Złodziejka”, Wydawnictwo Literatura;
- Katarzyna Witt (tekst), Ola Niepsuj (ilustracje), „Po co nam sztuka?”, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.
Książka o tematyce warszawskiej
Paweł Kozioł, „Azard”, Wydawnictwo Drzazgi; Stanisław Łubieński, „Drugie życie Czarnego Kota”, Wydawnictwo Agora; Krzysztof Mordyński, „MDM. Marszałkowska dzielnica marzeń”, Centrum Architektury.
Komiks i powieść graficzna
- Marcin Podolec, „Sezon spadających gwiazd”, Kultura Gniewu;
- Jacek Świdziński, „Brzask”, Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego;
- Łukasz Wojciechowski, „Dum-dum”, Kultura Gniewu.
Jury
Jury w tym roku obradowało w składzie: Justyna Sobolewska (przewodnicząca), Maciej Jakubowiak (sekretarz), Anna Kramek-Klicka, Piotr Sadzik, Agnieszka Sowińska, Karolina Szymaniak oraz Antoni Zając.
Jury o nominowanych książkach
W tym roku obrady jury były burzliwe i pełne gwałtownych zwrotów akcji. Natomiast nominowane książki doceniliśmy za niespodzianki – okazały się czymś innym, niż można się było spodziewać. Wśród motywów powracających znajdziemy: znikanie i trwanie oraz transformację: człowieka, miasta, przyrody, systemu władzy. Doceniliśmy wychodzenie poza ramy gatunkowe oraz koncepty tych książek, które są udaną grą z tradycją i otwarciem nowych ścieżek myślenia – podsumowuje Justyna Sobolewska, przewodnicząca jury.
Autorce nominowanych „Urodzin” Weronice Murek – jak uzasadniają jurorzy – „w oszczędnej, ale sugestywnej prozie udało się złapać na gorącym uczynku życie, które powoli się już kończy, choć nigdy na dobre się nie zaczęło”. „Pijaczek” Macieja Sieńczyka „to jedna z najśmieszniejszych i najsmutniejszych książek polskiej literatury współczesnej”. Ostatnia nominowana w prozie książka „Null” Szczepana Twardocha jest „powieścią o wojnie ukraińsko-rosyjskiej: o jej realiach i o otaczających ją mitach, o bohaterstwie, głupocie i desperacji”.
W kategorii poezja jurorzy nominowali „Dziwne dziewczyny” Kamili Janiak. To poemat, który „za sprawą intensywnej i plastycznej frazy pędzi na złamanie karku – tuż za swoją podmiotką, która w starciu z wrogim światem negocjuje własną tożsamość”. Kolejną nominację, „Wnyki dla światła” Justyny Kulikowskiej, jury określa jako „zachwycający traktat poetycki o zachwycie, dzięki czemu wiersze poetki stają się ćwiczeniami z afirmacji”. „Solarysze” Marcina Mokrego kapituła nazywa ożywczym art bookiem, którego „każda część jest przemyślnie skomponowana oraz prowadzi nas przez obrazy i dźwięki”.
Listę nominowanych w kategorii literatura dziecięca (tekst i ilustracje) otwiera książka pt. Wodyseja Adama Robińskiego i ilustratora Bartka Glazy, która „pozwala się odczytać w kilku planach jednocześnie: przez pryzmat zwierząt i świata przyrody oraz przez pryzmat ludzki”. „Złodziejka” Katarzyny Wasilkowskiej z ilustracjami Ludwiki Gnyp „to lekka i bezpretensjonalna powieść o potrzebie bliskości, rodzących się uczuciach, małych i dużych tajemnicach dorastania”. Książka „Po co nam sztuka?” Katarzyny Witt oraz Oli Niepsuj „bez zadęcia, bez patosu, lekko i z dowcipem pokazuje dzieciom i ich opiekunom, jak zbliżyć się do sztuki nowoczesnej”.
Autor pierwszej nominowanej książki o tematyce warszawskiej „Azard” Paweł Kozioł „splata gęstą opowieść o napięciach rozdzierających Warszawę w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości”. Kolejną nominację jury przyznało Krzysztofowi Mordyńskiemu za „MDM. Marszałkowska Dzielnica Marzeń”. Publikacja „opisuje urbanistyczny rozmach reprezentacyjnej dzielnicy Warszawy i odtwarza propagandowy charakter projektu”. „Drugie życie Czarnego Kota” Stanisława Łubieńskiego „łączy esej historyczny, felieton, opowieść przyrodniczą, tworząc niezwykłą, osobistą opowieść”.
Nominowany w kategorii komiks i powieść graficzna „Sezon spadających gwiazd” Marcina Podolca stanowi „pełną humoru, ciepła, ale i brutalnie szczerą opowieść o życiu i dojrzewaniu na prowincji”. Jury doceniło też „Brzask” Jacka Świdzińskiego – „to pozbawiona wszelkiej pompy polifoniczna, w słowie i obrazie, opowieść o upartym trwaniu miasta i jego mieszkańców”. Wreszcie „Dum-dum” Łukasza Wojciechowskiego z charakterystycznymi rysunkami stworzonymi w AutoCADzie jest „opowieścią o opresyjnym modernizmie zmierzającym ku katastrofie, który zyskuje tu zaskakujące oblicze”.
Partnerzy
Nagrodę Literacką wspierają jako patroni medialni: Trójka Polskie Radio, Gazeta Wyborcza, Książki. Magazyn do czytania oraz portale czytelnicze Lubimyczytać.pl i Booklips.pl. Partnerami są Dwutygodnik oraz Muzeum Karykatury.
Więcej informacji o Nagrodzie: https://kultura.um.warszawa.pl/-/19-nagroda-literacka-warszawy-nominacje